01 Eylül 2014

Mozart, Bebeklerin IQ'sunu Yükseltiyor Mu?

Çocukların IQ’sunun yükseltilmesi adına birçok çalışma yapılmaktadır. Doğum öncesi anne adayları, bebeklerine etki etmesi adına saatlerce klasik müzik CD’leri dinliyor. Piyasada bu tip ürünler aldı başına gidiyor. Peki gerçekten bu ürünler, sanıldığı kadar etkili mi?

Üzülerek belirtmek isterim ki, birçok bilimsel deneyden çok, bu çalışmalar genelde söylentiler üzerine çoğalmaktadır.

“Daha iyi öğrenmek için, beyin hücrelerimiz arasındaki küçük geçitten geçişi kolay hale getirmemiz gerekir.” Bilim adamları bunu yapmanın yolunu bir deneyle açıklamaktadır. Çocuklar üzerine bir deney yapılmış. Bu deneyde ders çalışmaktan uzak bir çocuk seçilmiş. Bu çocuk hiç yerinde durmuyor, ders dinlemiyor ve dinlese de bir türlü etkili olamıyormuş. Eliot isimli bu çocuk için öğretmeni, “Eliot’ın  hafızası onu sürekli engelliyor, geliştirilmesi gerekirdi.” gibi bir cümle kurmuş. Onun okur-yazarlığı yaşıtlarının çok altındaymış. İyi bir çocuk olmasına rağmen kendisinde bir dikkat sorunu olduğu bilinmektedir. Ödev yaptırmakta çok zorlandığını söyleyen annesi, onun televizyon başından kalkmadığını belirtiyor. Eliot da derslerin ilgisini çekmediğini belirtmektedir. Bunun üzerine Oxford Üniversitesi onu bir programda incelemeye karar veriyor (diğer seçilmiş çocuklarla birlikte). Araştırmada, düzenli olarak bu çocuklara içmesi için bir tablet verilir. Aileler ve öğretmenler, bu program dahilinde olağanüstü farklılıklar görmeye başlar. Eliot’un 2-3 ay içinde çalışmaya olan ilgisi artar. Kütüphaneye gidip kitap okumaya ve televizyondan uzaklaşmaya başlar. Bu gelişimdeki tablet ne mi? Omega-3 (BBC, İnsan Beyni 1/3).

İşte bu durumdan da anlaşıldığı gibi, çocukların beyin gelişiminde asıl büyük etkenlerden biri Omega-3’tür. Omega-3 nelerde bulunur? “Omega-3 : Somon balığı, Orkinos tipi ton balığı, uskumru, sardalya, hamsi, Keten tohumu yağı (%60), Ada çayı yağı (%54), Kivi (%52), Perilla(%58), Semizotu(%35) daha az oranlarda ceviz, badem, fındık, soya filizi, kuru fasulye, soya fasulyesi, nohut, mısır, mısır unu, çörek otu yağı, kanola yağı, soya yağı, tatlı patates, marul, lahana, brokoli ve diğer yeşil yapraklı sebzeler”de bulunur (vikipedi/ Omega-3 yağ asitleri).

1993 yılında bilimsel dergi olan “Nature” ün bir çalışması yayınlandı ve medya bunu hemen malzeme yaptı. Bu çalışmada Mozart dinleyen üniversite öğrencilerinin IQ düzeyindeki yükselmeden bahsediliyordu (çalışmada Kaliforniya Üniversitesi'nde bir grup üniversite öğrencisi üzerinde denenmiş ve Mozart'ın 'Re Majör İki Piyano İçin Sonat'ı dinletilmiş). Popüler basın bunu hemen kendine göre uyarlayarak Mozart Etkisini (ME) çocuk ve bebeklere genelledi. Bangerter ve Heath, çalışmadaki IQ düzeyinin geçici olduğu ile ilgili bilgilerin medyada yansımadığını belirtmişti. Fakat bunu hiç kimse dikkate almadı ve bu bilginin doğru olduğu gittikçe yayılarak kabul gördü. Aslında bunu çürüten ciddi çalışmalar yapılsa da, hiçbiri popüler basının ilgisini çekemedi. Bunun üzerine Mozart CD’leri piyalarda boy göstermeye başladı. Aslında amaç da buydu. Çünkü yeni bir pazar ortaya çıkıyordu. Günümüzde pek çok internet sitesinde, kitaplarda ve televizyonda ME ile ilgili çok fazla sayıda haber yapılsa da,  günümüz gelişim bilimcileri bunun doğru olmadığında hemfikirdir (Bee ve Boyd, 2009). Bunlara rağmen bebek Mozartlar, ünlü köşe yazıları ve kitaplarda o kadar çok “kanıtlanmış etki” olarak sayfalarca bilgi yazıyor ki, anlamak mümkün değil. Her yazılan asılsız haber, bir diğerine kaynak oluyor ve bu şekilde dilden dile dolaşan haber gerçek oluyor.

 
Emre Türker

Picture: flickr

Kaynakça:
BBC (belgesel). İnsan Beyni 1,2,3.
Bee, H. ve Boyd, D (2009).Çev. Gündüz, O. “Çocuk Gelişim Psikolojisi”. İstanbul: Kaknüs Yayınları.
Wikipedia. Link: http://tr.wikipedia.org/wiki/Omega-3_ya%C4%9F_asitleri. (Erişim Tarihi: 01.09.2014).
 
Kısaltma:
ME-Mozart Etkisi

Blended (2014)

Türkçe Adı: Karışık Aile
Tür: Komedi
Yönetmen: Frank Coraci
Süre: 117 dakika
Oyuncular: Adam Sandler (Jim), Drew Barrymore (Lauren), Kevin Nealon (Eddy), Terry Crews (Nickens), Wendi McLendon-Covey (Jen), Emma Fuhrmann (Espn), Bella Thorne (Hilary), Braxton Beckham (Brendan), Alyvia Alyn Lind (Lou), Joel McHale (Mark), Abdoulaye NGom (Mfana), Kyle Red Silverstein (Tyler), Zak Henri (Jake), Jessica Lowe (Ginger), Shaquille O'Neal (Doug)
Eşini kanserden kaybeden 3 kız çocuğu babası Jim (Adam Sandler) ile, eşinden ayrılmış 2 erkek çocuğu annesi Lauren (Drew Barrymore), arkadaşları vasıtasıyla buluşturulur. İlk görüşme beklentilerin altında kalmış ve hayal kırıklığı ile buluşma noktasından ayrılmışlardır. Fakat kendi cinsiyetlerinden farklı çocuklara sahip bu ebeveynler, çocuklarının ihtiyaçları devreye girince, bir şekilde yeniden karşılaşırlar. Bu tesadüf karşılaşmayı bir Afrika tatili izleyecek ve orada iki aile birbirlerini tanımaya başlayacaktır. Filmin konusu, bu iki ailenin birbirlerini tanıma faslı sırasında yaşanan ilginçlikler ve eğlenceler ile devam eder.

Klasik Adam Sandler filmi olarak nitelendirebileceğimiz film, bu tarzı tanıyanların beğeneceği türden. Ailece izlenebilecek eğlenceli bir yapım diyebilirim.

Emre Türker
Picture: impawards

31 Ağustos 2014

Ölüm ve Ölümden Sonraki Hayat

Kabir-Kıyamet-Cennet-Cehennem
Sayfa Sayısı: 398
Yazar: İmam-ı Gazâli
Çeviren: Ali Fuat Arslan
Kitap Boyutu: 13,5 x 19,5
Yayınevi: SAADET YAYINEVİ

İmam-ı Gazâli’ye ait ilk olarak okuduğum bu kitap, ölüm ve sonrası ile ilgili İslam alimlerinin sözlerini, hadisleri ve ayetleri içeren ve onları bir sıra doğrultusunda okuyucuya sunan bir eser.

Kitap, kabirde kıyamete kadar ölüm anında insanların neler göreceği ve nasıl bir yoldan geçeceğini anlatmakla başlıyor. Sonrasında kıyamet anı ve ardından Sırat Köprüsü’nden geçiş ile birlikte cennet ve cehennemin anlatımı başlıyor. Kitabı okudukça biraz ürkmeniz normaldir. Çünkü her anlatımda hayat imtihanıyla ilgili bildirimler yapılıyor. Bu denli düşünceleri başka kaynaklardan dinlemiş ya da okumuş olsam da, hiç bu kadar ayrıntılı bir eserle karşılaşmamıştım. Yazarın düşüncelerinden çok, ilmi bilgilerin bu kadar ayrıntılı toplanması ve özenle hazırlanması benim dikkatimi çekmiştir. Üstelik kaynak kitaplar biraz sıkıcı olurken, bu kitapta sıkıcı bir anlatım yok. Çünkü İslam alimlerinin de sözlerine yer verildiğinden ve bunlar mantıklı bir sıra ile açıklandığından, bir sonraki sayfada ne olduğunu merak ediyorsunuz. Bazı dini kaynaklarda yazarlar tehditvari anlatımda bulunurken, bu kaynakta neler ayet ve hadislerle anlatılmışsa, onların açıklamaları kelimelere dökülmüş.

 İmam-ı Gazâli, Hicri 450 (miladi 1050) yılından doğmuş bir İslam alimi diyebiliriz. Zamanın üstün zekalarından biri olarak bilinen İmam-ı Gazâli, Nizamiye Üniversitesi’nde rektörlük yapmış, üçyüzü aşkın eser yazmış. Bu kitaplardan pek çoğu, yapılan savaşlar sırasında yanıp kül olduğu belirtilmektedir. 55 yıllık ömrünün son günü, sabah namazı vaktinde abdest aldıktan sonra kefen istemiş, kefeni öpüp yüzüne sürmüş ve başına koymuş. Ardından “Ey benim Rabbim. Malikim. Emrin başımın üstüne” diyerek namaz kılmak üzere odasına geçmiş. Odasından çıkmadığı görülünce, 3 kişi tarafından odasına girdiğinde, İmam-ı Gazâli’yi kefenini giymiş ve yüzünü kıbleye dönerek ruhunu teslim ettiğini görmüşler (Gazali, 2013).

Bin yıllık eserlerin sadeleştirilmiş hallerini okuyunca, pek çok İslam kitaplarında bulunan yazım hataları, ağır teleffuzlar ve anlaşılması güç kelimelerle eserleri ne kadar sıkıcı hale getirdiklerini görmüş ve kıyaslamış oluyorsunuz (sadeleştirenlerin de önemi büyüktür). Bu kitapta böyle dil ağırlıkları yok. Kendisinin zekası şüphe götürmez. Konu hakkında ilgi duyanlara tavsiye edebilirim.

Emre Türker

Kaynakça:
Gazali, İ. (2013). Çev.  Arslan, A.F. “Ölüm ve Ölümden Sonraki Hayat & Kabir-Kıyamet-Cennet-Cehennem”. İstanbul: Saadet Yayınevi

Now You See Me (2013)

Türkçe Adı: Sihirbazlar Çetesi
Tür: Suç, Gerilim
Yönetmen: Louis Leterrier
Süre: 115 dakika
Oyuncular: Jesse Eisenberg (J. Daniel Atlas), Mark Ruffalo (Dylan Rhodes), Woody Harrelson (Merritt McKinney), Isla Fisher (Henley Reeves), Dave Franco (Jack Wilder), Mélanie Laurent (Alma Dray), Morgan Freeman (Thaddeus Bradley), Michael Caine (Arthur Tressler), Michael Kelly (Agent Fuller) (as Michael J. Kelly)

Kendilerini “mahşerin dört atlısı” olarak tanımlayan dört sihirbaz (ilizyonist), seyirciler önünde bir kişiyi seçerek, onun kullandığı bankayı soyacaklarını söyler. Seçtikleri seyircinin paraları Fransa’da bir bankadır. Ekranlara adım adım yansıyan görüntülerle kasada bulunan paraları, banka açılmasına 10 dakika kala boşaltıldığını söyleyerek seyircilere para yağdırırlar. İşin ilginç tarafın, bankada kasa geçekten boşaltılmıştır. FBI derhal harekete geçerek 4 sihirbazı tutuklar. Fakat onları tutuklamak için ellerinde sadece gösteri kaydı vardır. Bu kayıt Thaddeus Bradley (Morgan Freeman) adlı ünlü bir sihirbaz tarafından çekilmiş ve onların her hareketi onun tecrübelerine dayanarak izlenmiştir. Bundan sonra da Thaddeus’tan destek alacaklardır. Çünkü mahşerin dört atlısının durmaya niyeti yoktur.

Sonunda gerçek suçlunun kim olduğunun sürpriz olduğu filmlerden biri. Filmde gösteri şeklinde geçen sahnelerde, laf atışması ve mantık oyunları dolaşır. Bunun haricinde büyük bir heyecan duyduğumu söyleyemeyeceğim. Beklentilerimi aşmayan bir film oldu. Tabi bu, filmin kötü olduğu anlamına gelmez.
 

Emre Türker
Picture: impawards

25 Ağustos 2014

Intouchables (2011)

Türkçe Adı: Can Dostum

 

Tür: Biyografi, Komedi, Dram
Yönetmen: Olivier Nakache, Eric Toledano
Süre: 112 dakika
Oyuncular: François Cluzet (Philippe), Omar Sy (Driss), Anne Le Ny (Yvonne), Audrey Fleurot (Magalie), Clotilde Mollet (Marcelle), Alba Gaïa Kraghede Bellugi, Cyril Mendy, Christian Ameri, Grégoire Oestermann

Geçirdiği bir kaza sonucu tekerlekli sandalyede hayatını devam ettirmek zorunda kalan Philippe’in vücut kasları çalışmamaktadır. Varlıklı biri olduğu için, kendini bakıcı aramakta ve adayları mülakattan geçirmektedir. Adaylar arasındaki Driss, işsizlik maaşı alabilmek için görüşmeye gelmiştir ama Philippe, o ne kadar olumsuz yaklaşsa da adaylar arasından Driss’i seçer.

Driss’in hayatı karmaşıktır. Belli bir aile düzeni yoktur. Bu iş, ona kendini toplamak için bir fırsat olduğu gibi, Philippe için de farklı bir tecrübe olacaktır.
 
Gerçek bir hayat hikâyesinden uyarlanmış film, oldukça eğlenceli. Böyle bir gerçeklik olmaz dedirten ilişki, beklenmeyen sonuçlar verecektir.

Tekerlekli sandalyede yaşamak zorunda kalan bir adam, nasıl bir bakım ister? Onun beklentileri nedir? Özellikle de bu varlıklı bir kişi olunca, beklentilerin de ona göre olacağı düşünülür ama izledikçe bunun hiç de beklendiği gibi olmadığını göreceksiniz. İzlerken büyük keyif aldığım bir yapım.


Emre Türker
 
Picture: impawards
 

22 Ağustos 2014

Hz. Peygamber

Roman Tadında Siyer
Kitap İsmi: Hz. Peygamber
Sayfa Sayısı: 670
Yazar: Zeynel Abidin Rahnuma
Çeviren: Cemil Sönmez / Prof. Dr. Hayati Aydın
Kitap Boyutu: 13,5 x 21
Yayınevi: DİYANET VAKFI YAYINLARI

Kitap 3 kısımdan oluşuyor. 1. Bölüm “Allah Resulü’nün doğumu öncesinden, peygamberlikle görevlendirilmesine kadar”, 2. Bölüm “peygamberliğin gelişinden Hicret’e kadar”, 3. Bölüm ise Allah Resulü’nün Medine’ye hicretinden vefatına kadar” olan kısımlardır.

“Siyer, İslam dini literatüründe peygamberlerin, din büyüklerinin ve halifelerin hayat hikâyesidir. Siyer, divan edebiyatında sadece din büyüklerinin değil, hükümdarlar gibi önemli kişilerin hayat hikâyesi anlamında da kullanılır. Kısası Enbiya, hilye, mevlid, şemail kitapları Siyer başlığı altında ele alınan yazım çalışmalarıdır” (Vikipedi). Bu kitap da bir siyer çalışmasıdır. “Bu eser, İran İslam Cumhuriyeti Büyükelçiliği Kültür Müsteşarlığı tarafından yapılan yarışmada 2006 yılı I. En güzel Farsça-Türkçe Çeviri Ödülü ikinciliği kazanmıştır” (Rahnuma, 2013: iç kapak).
Kitabın kapağı gösterişli kapak yapımlarından uzak, sadece içerik zenginliğiyle kendini göstermektedir. Kitabın yazarı İranlı gazeteci Zeynel Abidin, özenle araştırarak hazırladığı bu kitapta, tarihle birlikte efsanelere de yer vermektedir. Aldığı kaynakları ilgili sayfalarda dipnot olarak belirtmektedir. Hz. Muhammed’in hayatı içinde pek çok mucize bulunduğundan, kitabın içeriğinde bunlara yer verilmesi gayet doğal.

Peygamber Hz. Muhammed’in hayatı ile ilgili bir kitap okumak istiyorsanız, bu kitaptan büyük keyif alacaksınız. Kitapta yazım hatasına rastlamadım. Noktası virgülüne kadar özenle düzenlenmiş ve iyi bir Türkçe çeviri ile okuyucuya sunulmuş. Bir roman havasındaki akıcı dili sayesinde, kesinlikle sıkılmıyorsunuz. Özellikle onun yaşam hikâyesi ve kişiliğini yansıtan bu kitapta, İslamiyet adına yapılan savaşlar, son bölümlere sıkıştırılmış. Tartışılacak bölüm varsa, o da son kısım diyebiliriz. Çünkü Şiî otoritelerini ve kaynaklarını kullandığı için, Peygamberlik sonrası halifelik kısmında bir takım farklı söylemlerde bulunuyor. Bu farklılık sebepleri ise kitabın ilgili sayfasında ayrıntılı olarak dipnot şeklinde uzun uzun açıklanmaya çalışılmış.

Emre Türker

Kaynakça:
Rahnuma, Z.A. (2013). Çev. Sönmez, C. ve Aydın, H. “Hz. Peygamber”. Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları.
Vikipedi. “http://tr.wikipedia.org/wiki/Siyer” Erişim Tarihi: 22.08.2014)

11 Ağustos 2014

Ruby Sparks (2012)

Hayalimdeki Aşk
Tür: Komedi, Fantastik, Romantik
Yönetmen: Jonathan Dayton, Valerie Faris
Süre: 104 dakika
Oyuncular: Paul Dano (Calvin Weir-Fields), Zoe Kazan (Ruby Sparks), Chris Messina (Harry), Annette Bening (Gertrude), Antonio Banderas (Mort), Aasif Mandvi (Cyrus Modi), Steve Coogan (Langdon Tharp), Toni Trucks (Susie), Deborah Ann Woll (Lila), Elliott Gould (Dr. Rosenthal ), Alia Shawkat (Mabel), Jane Anne Thomas (Saskia), John F. Beach (Adam), Eleanor Seigler (Mandi)
 
Genç yaşta yazdığı roman ile satışlarda liste başı olan Calvin, asosyal bir kişiliktir. Yazarak yaptığı başarıyı özel hayatına yansıtamamıştır. Bu nedenle psikolojik destek alan Calvin’in hayalinde yarattığı bir kız vardır ve Ruby Sparks olarak isimlendiği bu kız, romanının başkahramanını oluşturmakta ve yine hayalinde yaşadığı aşkı ise kelimelere dökmektedir. Bir gün romanı için editörü ile görüşmeye hazırlanan Calvin, Ruby Sparks’ı karşısında görür. Hayalinde yarattığı bu kişinin, kendisinde şizofreni etkisi yarattığını düşünerek, ondan uzaklaşmaya çalışır. Ruby gerçek olmuştur. Üstelik onu gören yalnız kendisi değildir.
 
Hayalimizdeki aşkı bulsak ve ona her istediğimizi yaptırsaydık, acaba mutluluğu yakalayabilir miydik? Yaşadığımız ilişki her zaman bize göre mi şekillenmeli, yoksa aşk karşılıklı anlayışıyla mı hareket etmeli? Aşkı yönlendiren kimdir? İşte bu film, bize bu soruların cevabını bulmamız için düşünme payı sağlıyor. İzlenirken sıkmayan bir aile filmi.
 
Emre Türker
 
Picture: impawards
 

LinkWithin

Related Posts with Thumbnails